Pierwsza to „Polska – Australia – Solidarność. Biografia mówiona Seweryna Ozdowskiego”, Polaka osiadłego w Australii w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku. Teraz do rąk czytelników trafia „Solidarność na Antypodach”, szeroki obraz polskiej emigracji na dalekim kontynencie w latach osiemdziesiątych.
Pleskot pokazuje w niej działalność Polonii, inicjatywy niesienia pomocy dalekiej ojczyźnie, także wzajemne tarcia i konflikty oraz zmagania z obecną również tam policją generałów Jaruzelskiego i Kiszczaka. Bo nie da się ukryć, pisze autor, że w wyniku olbrzymiej różnorodności poglądów wśród solidarnościowych emigrantów, sporów politycznych, a także różnic pokoleniowych powszechna koordynacja i centralizacja działań okazały się niemożliwe.
Dlatego do końca lat osiemdziesiątych równolegle działały liczne niezależne od siebie inicjatywy – często podzielone na skutek kłótni i niesnasek – które inspirowały i wykorzystywały peerelowskie służby specjalne.
W latach osiemdziesiątych XX w. na Antypodach osiedliło się co najmniej 25 tys. Polaków, z których ponad połowa posiadała status uchodźcy. Mimo znacznej odległości od Polski Australia znalazła się w czołówce krajów docelowych polskiej migracji w tej dekadzie.
Paradoksalnie jednak, najbardziej znaczące inicjatywy publiczne, związane z bieżącymi wydarzeniami w PRL, podjęli przedstawiciele polskiej diaspory wywodzący się z wcześniejszych fal migracyjnych. I wcale nie było ich tak dużo.
Źródło: IPN
