Mateusz Pakuła (ur. w 1983 r. w Kielcach) – pisarz (prozaik, dramatopisarz), dramaturg, adaptator, reżyser teatralny i radiowy, od dziesięciu lat prowadzi warsztaty i kursy dramatopisarskie.
Absolwent dramaturgii na Wydziale Reżyserii Dramatu w PWST w Krakowie. Studiował polonistykę (specjalność wiedza o kulturze) na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz filozofię na Uniwersytecie Łódzkim.
Jako prozaik zadebiutował książką Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, która została uznana za jedną z najciekawszych książek 2021 roku. Otrzymała Nagrodę Krakowa Miasta Literatury UNESCO, Pióro Roku Debiut literacki 2021 i ArtRage Award. Była nominowana do Odkryć Empiku, Nagrody Literackiej Gdynia i Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza (wyróżniona rezydencją w Vence).
Nagrody:
Absolwent dramaturgii na Wydziale Reżyserii Dramatu w PWST w Krakowie. Studiował polonistykę (specjalność wiedza o kulturze) na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz filozofię na Uniwersytecie Łódzkim.
Jako prozaik zadebiutował książką Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, która została uznana za jedną z najciekawszych książek 2021 roku. Otrzymała Nagrodę Krakowa Miasta Literatury UNESCO, Pióro Roku Debiut literacki 2021 i ArtRage Award. Była nominowana do Odkryć Empiku, Nagrody Literackiej Gdynia i Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza (wyróżniona rezydencją w Vence).
Nagrody:
- Laureat Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej (7. Konkurs o Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną – za tekst Smutki tropików) oraz pięciokrotny finalista tego konkursu.
- Wielokrotny finalista Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej i dwukrotny laureat: 19 edycji tego konkursu (wyróżnienie indywidualne za tekst Mój niepokój ma przy sobie broń) oraz 27 edycji tego konkursu (nagroda indywidualna za tekst Stanisław Lem vs Philip K. Dick oraz zespołowa za realizację – reżyseria, scenografia, światło, muzyka – spektaklu na podstawie tego tekstu).
- Laureat Nagrody Specjalnej miesięcznika "Teatr" (nagroda zespołowa dla realizatorów) – za spektakl Wieloryb the Globe – o unikatowej wartości artystycznej i humanistycznej.
- Laureat nagrody Don Kichot za debiut reżyserski w Teatrze Polskiego Radia.
- Finalista "Talentów Trójki" 2013.
- Nominowany do nagrody TVP Kultura "Gwarancje Kultury" za najbardziej obiecujący debiut 2010 roku (za zbiór Biały Dmuchawiec. Pięć sztuk teatralnych).
- Nagradzany i wyróżniany w podsumowaniach sezonów teatralnych za swoje sztuki i adaptacje – przede wszystkim za Pawia królowej i Wojnę polsko-ruską Doroty Masłowskiej, Rękopis znaleziony w Saragossie Jana Potockiego, Konformistę Alberto Moravii i Śnieg Orhana Pamuka.
- Stypendysta Ministra Kultury (Stypendium "Młoda Polska" 2014) oraz Miasta Krakowa (Stypendium Artystyczne 2010 w kategorii literatura).
Publikacje:
Poza Jak nie zabiłem… wydał sześć książek z dramatami: zbiór Chaos pierwszego poziomu (2020), Wieloryb The Globe (2016), zbiór Panoptikos (2015), dyptyk Na końcu łańcucha (2012), Kowboj Parówka i trzy inne sztuki (2012) oraz Biały Dmuchawiec. Pięć sztuk teatralnych (2010). Ponadto jego sztuki są regularnie publikowane w miesięczniku "Dialog". Tłumaczono je na angielski, niemiecki, czeski, hiszpański, węgierski i ukraiński. Sztuka Smutki tropików znalazła się w 2015 roku w niemieckojęzycznej antologii polskich sztuk współczesnych "...anfangen zu erzahlen". Neues Polnisches Theater Eine Auswahl.
Poza Jak nie zabiłem… wydał sześć książek z dramatami: zbiór Chaos pierwszego poziomu (2020), Wieloryb The Globe (2016), zbiór Panoptikos (2015), dyptyk Na końcu łańcucha (2012), Kowboj Parówka i trzy inne sztuki (2012) oraz Biały Dmuchawiec. Pięć sztuk teatralnych (2010). Ponadto jego sztuki są regularnie publikowane w miesięczniku "Dialog". Tłumaczono je na angielski, niemiecki, czeski, hiszpański, węgierski i ukraiński. Sztuka Smutki tropików znalazła się w 2015 roku w niemieckojęzycznej antologii polskich sztuk współczesnych "...anfangen zu erzahlen". Neues Polnisches Theater Eine Auswahl.
Ważniejsze realizacje teatralne:
- Duchy Conan Doyle’a (prapremiera – Teatr Powszechny w Radomiu, reż. P. Świątek, 2022)
- Lem vs P. K. Dick (prapremiera – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. M. Pakuła, 2020)
- Chaos pierwszego poziomu (prapremiera – Narodowy Stary Teatr im. H. Modrzejewskiej w Krakowie, reż. M. Pakuła, 2020)
- Pluton p-brane (prapremiera – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. M. Pakuła, 2018)
- W ogień! (prapremiera na Festiwalu Genius Loci w Zakopanem i w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie, reż. W. Klemm, 2018)
- Wieloryb the Globe (prapremiera – Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia / Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie / Teatr Stary w Lublinie, reż. E. Rysova, 2016–2017)
- Kowboj Parówka (prapremiera – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. W. Loga-Skarczewski, 2016; kolejne realizacje: słuchowisko – Teatr Polskiego Radia, reż. M. Pakuła, 2017)
- Lordy: Lord Kantor / Lord Milord / Lord Herling (prapremiera – Teatr Żeromskiego w Kielcach, reż. E. Rysová / M. Pakuła, 2015)
- Lord Bemol (prapremierowy koncert – Międzynarodowy Festiwal "Boska Komedia", muzyka: Z. Skolias i A. Skolias)
- Lord Kantor (słuchowisko Radia Kraków – prapremiera: otwarcie nowej Cricoteki, reż. M. Pakuła, 2014)
- Twardy gnat, martwy świat (prapremiera – Teatr Żeromskiego w Kielcach, reż. E. Rysová, 2014)
- Jungle people (prapremiera – PWSFTviT w Łodzi, reż. P. Świątek, 2014; kolejne realizacje: Teatr Polskiego Radia, reż. M. Pakuła, 2018; Teatr Animacji w Poznaniu, reż. M. Pakuła, 2019)
- Smutki tropików (prapremiera – Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia / Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. P. Świątek, 2013; kolejne realizacje: Teatr Rozbrak w Bytomiu, reż. K. Kostrzewa, 2016, Teatr Polski we Wrocławiu, reż. K. Łęcka, 2019)
- Mój niepokój ma przy sobie broń (prapremiera – Teatr Żeromskiego w Kielcach, reż. J. Mark, 2013; kolejne realizacje: AT wydział w Białymstoku, reż. A. Biziuk, 2015, AST w Krakowie, reż. W. Loga-Skarczewski, 2018)
- Na końcu łańcucha (prapremiera – Teatr Osterwy w Lublinie, reż. E. Rysová, 2012)
- Źle ma się kraj (prapremiera – Teatr Polski w Bydgoszczy, reż. W. Szczawińska, 2012)
- Wejście Smoka. Trailer (prapremiera – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. B. Szydłowski, 2011, kolejne realizacje: Czytelnia Dramatu ACK UMCS, reż. D. Adamczyk, 2012)
- Miki mister DJ (prapremiera – Teatr Miejski w Gdyni, reż. A. Olsten, 2012, Teatr Miejski w Gorzowie Wielkopolskim, reż. J. Peszek, 2012; słuchowisko – Český rozhlas Vltava, reż. T. Soldán, tłum. E. Rysová, 2014)
Jako dramaturg i autor adaptacji współtworzył m.in. spektakle:
- Śnieg wg Orhana Pamuka (Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. B. Szydłowski, 2021)
- Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną wg Doroty Masłowskiej (Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie, reż. P. Świątek, 2019)
- Konformista 2029 wg Alberto Moravii (Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. B. Szydłowski, 2018)
- Rękopis znaleziony w Saragossie wg Jana Potockiego (Teatr Kochanowskiego w Opolu, reż. P. Świątek, 2014)
- Paw królowej wg Doroty Masłowskiej (Stary Teatr w Krakowie, reż. P. Świątek, 2012)
_______
Źródło: Mateusz Pakuła
Źródło: Mateusz Pakuła
