Niedziela, 21 kwietnia 2024 - Jarosława, Konrada, Selmy

Czyżów Szlachecki - pałac A A A

Środa, 14 października 2009 Autor: Agnieszka Markiton
O poprzedniku czyżowskiego pałacu, czyli o zamku w Czyżowie, Jan Długosz napisał, że powstawał on w dość dziwnych (by nie powiedzieć mocniej, że niezbyt uczciwych) okolicznościach.
Otóż w roku 1412 Michał Ligęza Czyżowski, materiały zgromadzone w Zawichoście i przeznaczone do wzniesienia tam kościoła, podobno przewiózł do Czyżowa i z nich wybudował sobie zamek. Oburzony taką bezczelnością Jagiełło ponoć ostro skarcił kasztelana, ale ten krytyki do serca sobie nie wziął i krzywdy nigdy nie naprawił. A zamek przetrwał do czasów szwedzkiego „potopu”, kiedy to został zburzony.
Panowanie w Czyżowie Ligęzów skończyło się niemal równo z wiekiem XV. Na początku XVI, dokładnie w roku 1508, pojawia się tu Hieronim Zaklika Czyżowski, herbu Topór, syn Jakuba Miedzygórskiego. „Panowanie” Zaklików Czyżowskich trwało sporo ponad 200 lat; ostatnim był połaniecki kasztelan, Aleksander, fundator obu znakomitych budowli Czyżowa: kościoła i pałacu.
Wystawiony w latach 1740 – 50 pałac powstał „z ruin” gotyckiego zamku zburzonego przez Szwedów. Położony jest na skarpie sztucznie usypanego wzgórza, frontem zwrócony ku północnemu wschodowi. O wzgórzu - miejscowa legenda mówi, że usypali go tatarscy jeńcy. Jeśli to prawda, należy im się pochwała za solidną pracę; wzgórze dość pewnie trzyma się do dziś. Pałac jest od frontu piętrowy, zaś od tyłu, skutkiem nadsypania terenu – parterowy. Ma plan prostokąta z dwiema narożnymi, kwadratowymi basztkami od frontu, między którymi znajduje się podcień niosący taras. Zdaniem znawców, pałac doskonale oddaje ducha późnobarokowej, czesko – austriackiej architektury Habsburgów, której charakterystycznymi cechami były ciekawe efekty światłocieniowe, współgrające z obfitą dekoracja rzeźbiarską – figuralną i ornamentalną.
W niedługim czasie po wybudowaniu pałacu, pod koniec wieku XVIII, został on przebudowany, podobno według projektu księdza-architekta Józefa Karśnickiego, czyżowskiego proboszcza. Dobudowano wtedy przy elewacji ogrodowej dwa parterowe alkierze. Mimo częstych zmian właścicieli (po Czyżowskich byli Młodzianowscy, potem Święciccy, Danielewscy, Prędowscy), w czasach gdy panią pałacu była hrabina Deskurowa z Badenich, w sali jadalnej wciąż wisiało 10 portretów przedstawiających Zaklików Czyżowskich – od Jana, wojewody sandomierskiego z początków XVI stulecia, do kasztelana połanieckiego Aleksandra z roku 1733, który opisany został na nim jako ultimus de familia, ostatni z rodu. Ostatni właściciel przed znacjonalizowaniem pałacu, Józef Targowski, zlecił (na początku lat 20.) projekt remontu i odnowienia pałacu architektowi- konserwatorowi z Warszawy, Kazimierzowi Skórewiczowi. Targowski miał też szczęście gościć w swym pałacu wybitne osobistości ze świata kultury i polityki. Bywali tu prezydenci: Stanisław Wojciechowski i Ignacy Mościcki, tworzyli Leon Wyczółkowski i Władysław Skoczylas. Pisał część swej trylogii „Rok 1974” noblista Władysław Reymont.
Po II wojnie światowej pałac oddano PGR – om, po których użytkownikiem części pomieszczeń została szkoła, a w pozostałych urządzono magazyny Gminnej Spółdzielni. Ale proces pełnej dewastacji zaczął się w latach 60., po wyprowadzeniu się szkoły. Od lat 70. właściciele zmieniali się często, a obiekt na przemian – remontowano i niszczono. Obecny właściciel, po latach - znowu prywatny, przeznaczył pałac na cele hotelowo – gastronomiczne.

Tekst: Roman Mirowski.
Źródło: Roman Mirowski, Świętokrzyski album, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie - Regionalny Ośrodek w Kielcach / Mediateka. 2004.

FILMY

ZDJĘCIA

Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Roman Mirowski - Rycina
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Pałac usytuowany na niewielkim wzgórzu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Pałac otoczony parkiem.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Od frontu budynek piętrowy, a od ogrodu parterowy.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Budowla wzniesiona z kamienia i cegły, otynkowana.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Droga prowadząca do ogrodu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Zachowane trzy słupki z bramy wjazdowej.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja frontowa - wschodnia.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Aleja prowadząca od bramy.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Korpus główny o dachu czterospadowym.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - W narożach korpusu głównego dwie wieże.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - W parterze podcień wysunięty przed lico elewacji.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Na piętrze balkon z murowanymi słupkami i żelazną balustradą z kratownicą rombową.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Wieża przykryta blaszanym hełmem.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Podcień oparty na prostokątnych filarach z pilastrami i niedużymi cokołami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Okna prostokątne w gładkich opaskach z profilowanymi naczółkami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Półkolisty portal piętra.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Portal kamienny z bogatą dekoracją rzeźbiarską.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Wystawka zwieńczona trójkątnym szczytem.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - W tympanonie figury przykutych do lawet niewolników.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Umocnienia skarpy od południa.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Wejście na skarpę.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Umocnienia skarpy od południa.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja południowa.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Lukarny w dachu od strony południowej.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Dobudowany alkierz od strony zachodniej.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja zachodnia od strony ogrodu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - W korpusie głównym wysokiego parteru na osi porte-fenetre wydzielony pilastrami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Wystawka z pilastrami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Szczyt zdobi panoplia.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja północna.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Ściana północna zdobiona pilastrami i prostokątnymi oknami z naczółkami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Dach łamany z lukarnami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Dach łamany z lukarnami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Widok z balkonu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Zabudowania gospodarcze wkomponowane w park.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Zabudowania gospodarcze.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Budynek gospodarczy przy dawnej bramie wjazdowej.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Widok z balkonu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Pomnik w parku.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Napis na pomniku.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Rzeźba na pomniku.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Rzeźba na postumencie od strony wschodniej.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Sala na osi korpusu głównego od strony ogrodu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Strop belkowy.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Sala w korpusie głównym od strony południowej.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Plafon z dekoracją sztukatorską.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Sala balowa.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Sień główna z klatkami schodowymi.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Wejście do sieni z podcienia.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Supraporta malowana nad drzwiami.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Kominek w jednej z sal.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Kaplica w wieży.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja frontowa, rok 1903. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja frontowa, lata ok. 1910 - 1914. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja frontowa, lata ok. 1910 - 1914. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja ogrodowa, rok 1949. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja ogrodowa, rok 1952. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Elewacja ogrodowa, rok 1973. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Plan sytuacyjny. Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Rzut poziomy dolnej kondygnacji - niski parter.Fot. z kroniki pałacu.
Pałac w Czyżowie Szlacheckim - Rzut poziomy górnej kondygnacji - wysoki parter. Fot. z kroniki pałacu.

Konkurs pt. "Kapliczki w obiektywie. Uwiecznij ducha tradycji"

Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach i Muzeum Wsi Kieleckiej zapraszają fotografów-amatorów do...

Zespół UŚMIECH szykuje premierową inscenizację na tegoroczne SANS w Lublinie

"Bar, czyli wspomnienie" – taki tytuł będzie nosiła premierowa inscenizacja taneczna, która...

Bebelno - Kościół parafialny p.w. Narodzenia NMP

Pierwsza wzmianka o parafii w Bebelnie (gm. Włoszczowa) pochodzi z wieku XV, z czasów Długosza,...

IX Kielecki Przegląd Polskich Filmów Fabularnych „Historia w filmie”

We wtorek, 16 kwietnia, w kinie Fenomen w Wojewódzkim Domu Kultury im. Józefa Piłsudskiego w...

Wybitny skrzypek Mieczysław Jaroński bohaterem kolejnej pocztówki z cyklu "KielczaNIE NIEzwykli, NIEzapomniani"

Nakładem Poczty Polskiej ukazała się kontynuacja cyklu „KielczaNIE NIEzwykli, NIEzapomniani”, w...

Wernisaż wystawy absolwentów kieleckiego Plastyka w Galerii Winda

Kieleckie Centrum Kultury zaprasza na wernisaż prac dyplomowych uczniów Państwowego Liceum Sztuk...

Konkurs pt. "Kapliczki w obiektywie. Uwiecznij ducha tradycji"

Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach i Muzeum Wsi Kieleckiej zapraszają fotografów-amatorów do...

Przebojowa, mistrzowska i młoda wiosna w Filharmonii Świętokrzyskiej

Wiosna w Filharmonii Świętokrzyskiej w Kielcach zapowiada się bardzo ciekawie. Podczas środowej...

Powered by Actualizer & Heuristic
Copyright © 2014 by PIK KIELCE
Licznik odwiedzin: 61 377 276
Polityka prywatności | Mapa strony

Cookies

Ta strona korzysta z cookies, które instalowane są w Twojej przeglądarce, więcej informacji w Polityce Prywatności