”Dreszcze”, film z 1981 roku, reżyseria Wojciech Marczewski, scenariusz Wojciech Marczewski, zdjęcia Jerzy Zieliński, muzyka Andrzej Trzaskowski, wykonawcy Tomasz Hudziec, Teresa Marczewska, Marek Kondrat, Zdzisław Wardejn, Władysław Kowalski, Teresa Sawicka, Jerzy Bińczycki. ”Dreszcze” - bohaterem filmu jest trzynastoletni chłopiec, Tomek Żukowski, który jest świadkiem aresztowania ojca. Jest rok 1955. Tomek zostaje także zakwalifikowany na obóz szkoleniowy gdzie się zakochuje i jednocześnie poddawany jest komunistycznej indoktrynacji. Kiedy ojciec Tomka opuszcza więzienie w 1956 roku, nie potrafi już znaleźć wspólnego języka z synem. W film "Dreszcze" Marczewskiego następuje inwersja w stosunku do "Człowieka z marmuru" Wajdy. Bohater Marczewskiego dąży do tego, co przed kilku laty odrzucił bohater Wajdy, Mateusz Birkut. ”Przypadek”, film z 1981 roku, reżyseria Krzysztof Kieślowski, scenariusz Krzysztof Kieślowski, zdjęcia Krzysztof Pakulski, muzyka Wojciech Kilar, wykonawcy Bogusław Linda, Tadeusz Łomnicki, Zbigniew Zapasiewicz, Bogusława Pawelec, Marzena Trybała, Monika Goździk, Jacek Borkowski, Jacek Sas-Uhrynowski, Zygmunt Hübner. Akcja filmu toczy się w Polsce, od zakończenia II wojny światowej do początku lat 80. i narodzin Solidarności, na tle walki komunistycznego reżimu z opozycją. Na przykładzie trzech wersji życiorysu głównego bohatera Witka Długosza, reżyser analizuje rolę przypadku i determinizmu jako czynników kształtujących los człowieka.
