Po wybuchu wojny polsko-rosyjskiej do Kielc jako do centralnego punktu województwa Krakowskiego ściągały oddziały ochotnicze w celu uzupełniania zapasów przed wyruszeniem na front. W styczniu 1831 r. z Kielc do walki wyruszył pułk krakusów, a pięć miesięcy później miasto opuściła druga taka formacja. W drugiej połowie 1831 r. przez kilka dni (będąc w drodze do Krakowa) w Kielcach przebywał gen. Skrzynecki. Wkraczające do miasta w dniu 24 września 1831 r. oddziały rosyjskiego korpusu gen. Rudigera, rozstrzelały w miejscu ustawienia pomnika 3 zatrzymanych pod Kielcami żołnierzy wojsk Królestwa Polskiego.
Pomnik dla upamiętnienia tamtych wydarzeń ustawiono w dniu 30 listopada 1981 r. w otoczeniu drzew i krzewów na skwerze znajdującym się w narożniku ulic Zagórskiej i Tarnowskiej. Kompozycja artystyczna jest autorstwa artysty rzeźbiarza Jerzego Fronczyka.
Treść napisu na pomniku:
Kamień ustawiono
dla upamiętnienia 150 rocznicy
wybuchu powstania listopadowego
i ustanowienia barw narodowych
/7.II.1831 r./
w miejscu śmierci trzech nieznanych z imienia
żołnierzy Wojska Polskiego w dniu 24.IX.1831 r.
Kompozycję pomnika tworzą dwa granitowe otoczaki usytuowane na ziemnych, niskich nasypach. Na większym kamieniu o wysokości 190 cm i szerokości 100 cm, w środkowej jego części, umocowany jest 60 cm wysokości odlew orła wojsk Królestwa Polskiego z zaznaczoną na „tarczy amazonek” liczbą 4, będącą znakiem słynnego 4 pułku piechoty, związanego z Kielcami od dwudziestolecia międzywojennego. Pod orłem autorzy umieścili w owalnej tablicy dwie daty 1831/1981. Na mniejszym otoczaku, stojącym z lewej strony opisywanego powyżej znajduje się stalowa tabliczka (23 x 30 cm ) z wyrytym tekstem napisu. Do roku 1954 w miejscu pomnika stał krzyż, upamiętniający mogiłę rozstrzelanych powstańców, który usunięto w trakcie prac związanych z poszerzeniem ulicy Zagórskiej. Siedmiometrowy, drewniany krzyż stojący obecnie za większym kamieniem postawiony tam został w roku 1989.
Źródło: mgr Piotr Prokop, Miejsca Pamięci Narodowej 1769 – 1981 w Kielcach, materiał udostępniony przez Urząd Miasta Kielce - Wydział Gospodarki Komunalnej
