Krzyż Wolności i Solidarności to państwowe odznaczenie cywilne, nadawane działaczom opozycji antykomunistycznej z lat 1956–1989. Odznaczenie zostało ustanowione przez Sejm na podstawie ustawy z 5 sierpnia 2010 r. Przyznawane jest za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowanie praw człowieka w PRL. Przyznaje je Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek prezesa IPN.
Tym razem odznaczenia zostaną wręczone dziewięciu osobom. Jedna z nich zostanie uhonorowana pośmiertnie. Uroczystość uświetnią młodzi artyści – świętokrzyscy laureaci IX edycji ogólnopolskiego festiwalu Piosenki Niezłomnej i Niepodległej im. Henryka "Kima" Rasiewicza.
Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności
Marek Zenon Głowacki
Od 1980 r. pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" w Kieleckim Przedsiębiorstwie Instalacji Budownictwa. W okresie stanu wojennego i w latach późniejszych brał udział w rozprowadzaniu nielegalnych materiałów bezdebitowych (tzw. "bibuły" – ulotek, czasopism, wydawnictw podziemnych i in.). W czerwcu 1988 r. w Wąchocku, w trakcie obchodów uroczystości związanej z upamiętnieniem Armii Krajowej, wspólnie z innymi działaczami rozpowszechnił ok. 500 sztuk ulotek sygnowanych przez Konfederację Solidarności Walczącej. Uczestniczył w Mszach za Ojczyznę i pielgrzymkach organizowanych przez Duszpasterstwo Ludzi Pracy. Od września 1988 r. do sierpnia 1989 r. był rozpracowywany przez SB z powodu utrzymywania kontaktów z członkami byłej "Solidarności" i "Solidarności Walczącej" w Kielcach. W styczniu 1989 r. z jego inicjatywy w Kieleckim Przedsiębiorstwie Instalacji Budownictwa powstała Komisja Założycielska NSZZ "Solidarność".
Mariusz Ryszard Górski
W l. 1982–1989 był zaangażowany w działalność organizacji Solidarność Walcząca Kielce - przekształconej w 1987 r. w Konfederację Solidarności Walczącej "SoWa" Kielce. Zajmował się kolportażem ulotek, rozklejaniem plakatów, malowaniem napisów antykomunistycznych na murach na terenie miasta. W październiku 1982 r. brał udział w akcji ustawienia i zabetonowania Krzyża Katyńskiego na Cmentarzu Partyzanckim w Kielcach. Inicjował upamiętnianie wydarzeń historycznych m.in. Marszu Szlakiem Pierwszej Kompanii Kadrowej przez pozostawianie pamiątkowych pocztówek na grobach legionistów. W l. 1984–1989 drukował w piwnicy swojego domu nielegalne wydawnictwa tj.: pismo "Wolność i Solidarność" (WiS), od 1989 r. pismo "Reflektor".
Adam Edward Jach
Był członkiem NSZZ "Solidarność" w Przedsiębiorstwie Produkcji i Montażu Urządzeń Elektrycznych "Elektromontaż" w Kielcach. W ramach represji za prowadzoną działalność w dniu 5 listopada 1982 r. został powołany na trzymiesięczne szkolenie wojskowe w ramach czynnej służby wojskowe w 28 Pułku Czołgów Średnich w Czarnem.
Jan Juszcze
Pełnił funkcję przewodniczącego NSZZ "Solidarność" Wydziału Spiekalni Huty "Katowice" do dnia 13 grudnia 1982 r. Po ogłoszeniu stanu wojennego brał udział w strajku, który trwał w tym zakładzie w okresie od 13 do 25 grudnia 1981 r. Organizował pomoc osobom internowanym i ich rodzinom. Został internowany w dniu 26 sierpnia 1982 r. w Ośrodku Odosobnienia w Uhercach, gdzie przebywał do 15 października 1982 r. W 1983 r. wyjechał na pobyt stały do USA.
Jan Pajdosz
Brał udział w organizowaniu strajków na terenie Fabryki Łożysk Tocznych "Iskra" w Kielcach. W ramach represji za prowadzoną działalność został powołany w dniu 8 listopada 1982 r. do odbycia ćwiczeń w wojskowym obozie internowania w Budowie (JW nr 1013), gdzie przebywał do 2 lutego 1983 r.
Lucyna Łucja Rydzek
Pracowała jako katechetka w parafii pw. Wniebowzięcia NMP we Włoszczowie. Była jedną z osób najbardziej zaangażowanych w organizowanie i kierowanie strajkiem w Zespole Szkół Zawodowych we Włoszczowie. Protest miał miejsce w dn. 3–16 grudnia 1984 r. Młodzież sprzeciwiła się zdjęciu przez władze szkoły krzyży z sal lekcyjnych. 11 czerwca 1985 r. została zatrzymana przed budynkiem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie i ukarana przez Kolegium ds. Wykroczeń przy Naczelniku Miasta i Gminy w Jędrzejowie grzywną, kosztami postępowania oraz podaniem orzeczenia do zakładu pracy. W l. 1984–1989 brała udział w przygotowaniach mszy św. za Ojczyznę we Włoszczowie, pieszych pielgrzymek do Częstochowy i spotkań mieszkańców z opozycjonistami przyjeżdzającymi do Włoszczowy, podczas których kolportowała krzyże, znaczki i plakietki o treści patriotycznej oraz ulotki i książki z tzw. drugiego obiegu.
Jerzy Józef Skowron
Aktywnie działał na rzecz założenia związku NSZZ "Solidarność" przy Zakładzie Transportu Przemysłu Mięsnego w Kielcach w sierpniu 1980 r. Pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Zakładowej w miejscu pracy. Współpracował z zarządem Regionu Świętokrzyskiego i działaczami "Solidarności" z innych części Polski. Po wprowadzeniu stanu wojennego prowadził działalność związkową, kolportując wydawnictwa i ulotki wrogie ustrojowi. 10 maja 1982 r. został internowany i osadzony w Areszcie Śledczym w Kielcach. 9 lipca 1982 r. został przeniesiony do Ośrodka Odosobnienia w Łupkowie. Na mocy amnestii zwolniony z internowania w dniu 23 lipca 1982 r. W 1983 r. wyjechał wraz z rodziną na pobyt stały do USA.
Jacek Karol Szrek
Był aktywnym członkiem NSZZ "Solidarność" w Fabryce Samochodów Specjalizowanych "Polmo SHL" w Kielcach. Za swój negatywny stosunek do władz partyjnych i rządu 5 listopada 1982 r. został powołany do odbycia ćwiczeń w Wojskowym Obozie Internowania w Czerwonym Borze (JW 3466), gdzie przebywał do 3 lutego 1983 r.
Tadeusz Wiktorowski (odznaczenie pośmiertne)
Pracował w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Starachowicach. W l. 1980–1982 był rozpracowywany przez funkcjonariuszy KW MO w Kielcach jako organizator akcji strajkowych i protestacyjnych w zakładzie pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego nie zaprzestał działalności w strukturach NSZZ "Solidarność". Brał udział w kolportażu nielegalnych materiałów na terenie Starachowic. 30 sierpnia 1982 r. został zatrzymany i osadzony w Areszcie Śledczym w Kielcach. 17 września 1982 r. postępowanie umorzono z uwagi na brak dostatecznych dowodów winy. 5 listopada 1982 r. został powołany na przymusowe ćwiczenia do wojskowego obozu internowania w Czerwonym Borze (JW. 3466), gdzie przebywał do 3 lutego 1983 r.
_______
Źródło: IPN Delegatura w Kielcach
Tym razem odznaczenia zostaną wręczone dziewięciu osobom. Jedna z nich zostanie uhonorowana pośmiertnie. Uroczystość uświetnią młodzi artyści – świętokrzyscy laureaci IX edycji ogólnopolskiego festiwalu Piosenki Niezłomnej i Niepodległej im. Henryka "Kima" Rasiewicza.
Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności
Marek Zenon Głowacki
Od 1980 r. pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" w Kieleckim Przedsiębiorstwie Instalacji Budownictwa. W okresie stanu wojennego i w latach późniejszych brał udział w rozprowadzaniu nielegalnych materiałów bezdebitowych (tzw. "bibuły" – ulotek, czasopism, wydawnictw podziemnych i in.). W czerwcu 1988 r. w Wąchocku, w trakcie obchodów uroczystości związanej z upamiętnieniem Armii Krajowej, wspólnie z innymi działaczami rozpowszechnił ok. 500 sztuk ulotek sygnowanych przez Konfederację Solidarności Walczącej. Uczestniczył w Mszach za Ojczyznę i pielgrzymkach organizowanych przez Duszpasterstwo Ludzi Pracy. Od września 1988 r. do sierpnia 1989 r. był rozpracowywany przez SB z powodu utrzymywania kontaktów z członkami byłej "Solidarności" i "Solidarności Walczącej" w Kielcach. W styczniu 1989 r. z jego inicjatywy w Kieleckim Przedsiębiorstwie Instalacji Budownictwa powstała Komisja Założycielska NSZZ "Solidarność".
Mariusz Ryszard Górski
W l. 1982–1989 był zaangażowany w działalność organizacji Solidarność Walcząca Kielce - przekształconej w 1987 r. w Konfederację Solidarności Walczącej "SoWa" Kielce. Zajmował się kolportażem ulotek, rozklejaniem plakatów, malowaniem napisów antykomunistycznych na murach na terenie miasta. W październiku 1982 r. brał udział w akcji ustawienia i zabetonowania Krzyża Katyńskiego na Cmentarzu Partyzanckim w Kielcach. Inicjował upamiętnianie wydarzeń historycznych m.in. Marszu Szlakiem Pierwszej Kompanii Kadrowej przez pozostawianie pamiątkowych pocztówek na grobach legionistów. W l. 1984–1989 drukował w piwnicy swojego domu nielegalne wydawnictwa tj.: pismo "Wolność i Solidarność" (WiS), od 1989 r. pismo "Reflektor".
Adam Edward Jach
Był członkiem NSZZ "Solidarność" w Przedsiębiorstwie Produkcji i Montażu Urządzeń Elektrycznych "Elektromontaż" w Kielcach. W ramach represji za prowadzoną działalność w dniu 5 listopada 1982 r. został powołany na trzymiesięczne szkolenie wojskowe w ramach czynnej służby wojskowe w 28 Pułku Czołgów Średnich w Czarnem.
Jan Juszcze
Pełnił funkcję przewodniczącego NSZZ "Solidarność" Wydziału Spiekalni Huty "Katowice" do dnia 13 grudnia 1982 r. Po ogłoszeniu stanu wojennego brał udział w strajku, który trwał w tym zakładzie w okresie od 13 do 25 grudnia 1981 r. Organizował pomoc osobom internowanym i ich rodzinom. Został internowany w dniu 26 sierpnia 1982 r. w Ośrodku Odosobnienia w Uhercach, gdzie przebywał do 15 października 1982 r. W 1983 r. wyjechał na pobyt stały do USA.
Jan Pajdosz
Brał udział w organizowaniu strajków na terenie Fabryki Łożysk Tocznych "Iskra" w Kielcach. W ramach represji za prowadzoną działalność został powołany w dniu 8 listopada 1982 r. do odbycia ćwiczeń w wojskowym obozie internowania w Budowie (JW nr 1013), gdzie przebywał do 2 lutego 1983 r.
Lucyna Łucja Rydzek
Pracowała jako katechetka w parafii pw. Wniebowzięcia NMP we Włoszczowie. Była jedną z osób najbardziej zaangażowanych w organizowanie i kierowanie strajkiem w Zespole Szkół Zawodowych we Włoszczowie. Protest miał miejsce w dn. 3–16 grudnia 1984 r. Młodzież sprzeciwiła się zdjęciu przez władze szkoły krzyży z sal lekcyjnych. 11 czerwca 1985 r. została zatrzymana przed budynkiem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie i ukarana przez Kolegium ds. Wykroczeń przy Naczelniku Miasta i Gminy w Jędrzejowie grzywną, kosztami postępowania oraz podaniem orzeczenia do zakładu pracy. W l. 1984–1989 brała udział w przygotowaniach mszy św. za Ojczyznę we Włoszczowie, pieszych pielgrzymek do Częstochowy i spotkań mieszkańców z opozycjonistami przyjeżdzającymi do Włoszczowy, podczas których kolportowała krzyże, znaczki i plakietki o treści patriotycznej oraz ulotki i książki z tzw. drugiego obiegu.
Jerzy Józef Skowron
Aktywnie działał na rzecz założenia związku NSZZ "Solidarność" przy Zakładzie Transportu Przemysłu Mięsnego w Kielcach w sierpniu 1980 r. Pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Zakładowej w miejscu pracy. Współpracował z zarządem Regionu Świętokrzyskiego i działaczami "Solidarności" z innych części Polski. Po wprowadzeniu stanu wojennego prowadził działalność związkową, kolportując wydawnictwa i ulotki wrogie ustrojowi. 10 maja 1982 r. został internowany i osadzony w Areszcie Śledczym w Kielcach. 9 lipca 1982 r. został przeniesiony do Ośrodka Odosobnienia w Łupkowie. Na mocy amnestii zwolniony z internowania w dniu 23 lipca 1982 r. W 1983 r. wyjechał wraz z rodziną na pobyt stały do USA.
Jacek Karol Szrek
Był aktywnym członkiem NSZZ "Solidarność" w Fabryce Samochodów Specjalizowanych "Polmo SHL" w Kielcach. Za swój negatywny stosunek do władz partyjnych i rządu 5 listopada 1982 r. został powołany do odbycia ćwiczeń w Wojskowym Obozie Internowania w Czerwonym Borze (JW 3466), gdzie przebywał do 3 lutego 1983 r.
Tadeusz Wiktorowski (odznaczenie pośmiertne)
Pracował w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Starachowicach. W l. 1980–1982 był rozpracowywany przez funkcjonariuszy KW MO w Kielcach jako organizator akcji strajkowych i protestacyjnych w zakładzie pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego nie zaprzestał działalności w strukturach NSZZ "Solidarność". Brał udział w kolportażu nielegalnych materiałów na terenie Starachowic. 30 sierpnia 1982 r. został zatrzymany i osadzony w Areszcie Śledczym w Kielcach. 17 września 1982 r. postępowanie umorzono z uwagi na brak dostatecznych dowodów winy. 5 listopada 1982 r. został powołany na przymusowe ćwiczenia do wojskowego obozu internowania w Czerwonym Borze (JW. 3466), gdzie przebywał do 3 lutego 1983 r.
_______
Źródło: IPN Delegatura w Kielcach
