Festiwal Archeologiczny Ludzie Ognia i Żelaza jest najstarszym w Polsce cyklicznym wydarzeniem popularyzującym archeologię. Jego kulminacyjny moment stanowi pokazowy wytop żelaza i rozbicie pieca dymarskiego w celu uzyskania łupki żelaznej.
- Miejsce: Centrum Kulturowo-Archeologiczne (skansen archeologiczny przy MSHŚ w Nowej Słupi).
- Data: 15 – 17 sierpnia 2025 r.
14 sierpnia 2025 r. (czwartek)
UROCZYSTA INAUGURACJA
- Godz.: 21.00 – 23.00.
- Wstęp wolny.
W programie:
- godz. 21.00 – korowód z pochodniami
Start na rynku w Nowej Słupi. Przemarsz grup rekonstrukcyjnych, turystów i mieszkańców na teren Centrum Kulturowo-Archeologicznego.
- godz. 21.30 – symboliczne rozpalenie pieców dymarskich
Inauguracja 57. Dymarek przez władze gminy i województwa.
- godz. 22.00 – koncert zespołu Łysa Góra
Zespół łączy słowiańską tradycję z elementami folku, rocka i heavy metalu.
15 sierpnia 2025 r. (piątek)
DZIEŃ RODZINNY
15 sierpnia 2025 r. (piątek)
DZIEŃ RODZINNY
- Godz.: 10.00–16.00.
- Hasło dnia: Rodzinne spotkanie z historią.
Program:
- godz. 11.00 – Śladami hutników
Opowieść o procesie wytopu żelaza sprzed 2 tysięcy lat. Prezentacja rekonstrukcji pieców dymarskich.
- godz. 12.00 – Twardy krok Legionów
Pokaz musztry i uzbrojenia legionistów rzymskich – prezentacja szyków bojowych, taktyki i wyposażenia.
- godz. 13.00 – Kuchnia rzymska a kuchnia barbarzyńska
Smaki dawnych kultur – kulinarna podróż między imperium a jego rubieżami.
- godz. 10.30 – 13.00 – warsztaty dawnych rzemiosł
Prowadzone przez rekonstruktorów i rzemieślników. Obowiązują wcześniejsze zapisy online.
Zaplanowane warsztaty:
Zaplanowane warsztaty:
- Strzelanie z łuku – podstawy łucznictwa historycznego.
- Gry i zabawy antyczne – starożytne rozrywki.
- Garncarstwo – tworzenie naczyń z gliny.
- Tkactwo – tkanie na tradycyjnych krosnach.
- Kowalstwo – pokaz kucia żelaza.
- Życie codzienne z elementami zielarstwa – od zdobywania i przetwarzania żywności, przez ziołolecznictwo i elementy magiczne.
- W rzymskim domu – codzienność z perspektywy matrony.
- Szkoła Małych Wojowników – gladiator, barbarzyńca czy legionista?
16–17 sierpnia 2025 r. (sobota i niedziela)
- Godz.:
- sobota: 10.00–19.00,
- niedziela: 10.00–16.00.
Program (identyczny dla obydwu dni):
- godz. 10.00 – Witajcie w świecie starożytnych
Otwarcie bram i rozpoczęcie wydarzenia.
- godz. 10.30 – Droga wojownika
Opowieść o kulturze przeworskiej – komentarz naukowy: dr hab. Katarzyna Czarnecka (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie).
- godz. 11.00 – W sercu pieca
Prezentacja pieca dymarskiego i opowieść o starożytnym wytopie żelaza.
- godz. 11.30 – Szata, która zdobi
Pokaz mody i opowieść o ubiorach antycznych.
- godz. 13.00 – Synowie Marsa, wojownicy Tiwaza
Widowiskowa potyczka Rzymian z Barbarzyńcami.
- godz. 14.00 – Apicjusz i inni
Sekrety kuchni antycznego Rzymu – opowieść z pokazem kulinarnym.
- godz. 15.00 – Bogowie Areny
Pokaz walk gladiatorów – komentarz naukowy: dr hab. Dariusz Słapek (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie).
- godz. 16.00 – wielki finał
Rozbicie pieca dymarskiego i pokaz kompaktowania łupki żelaznej – komentarz naukowy: prof. dr hab. inż. Mirosław Karbowniczek, dr Ireneusz Suliga (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie), dr hab. prof. UJK w Kielcach Szymon Orzechowski (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach).
Dodatkowo w sobotę (16 sierpnia):
Dodatkowo w sobotę (16 sierpnia):
- godz. 17.30–19.00
III dysputa dymarska pt. Łupka żelazna z procesu dymarskiego
Seminarium naukowe odbęzie się w sali kinowej muzeum.
Atrakcje dostępne przez cały weekend:
Seminarium naukowe odbęzie się w sali kinowej muzeum.
Atrakcje dostępne przez cały weekend:
- Pokazy dawnych rzemiosł: kowalstwa, garncarstwa, zielarstwa, szklarstwa, odlewnictwa mosiądzu i wytwarzania biżuterii, dziegciarstwa i bursztynnictwa.
- Strefy tematyczne: prezentacje rzymskiego uzbrojenia i ekwipunku, strzelanie z łuku, strefa zabaw dla dzieci.
- Teatr codzienności Imperium – scenki rodzajowe.
- Opowieści o życiu w starożytnym świecie.
_______
Źródło: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi
Źródło: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi
