"Na czele Domu Wypoczynkowego stoi kierownik. Praca jego jest ciężka – ułatwcie mu zadanie przez poszanowanie i wypełnianie jego poleceń, zachowanie porządku, stosowanie się do wydawanych prze niego zarządzeń. Wybierzcie spośród siebie trzech towarzyszy, ciało doradcze – Radę Domu Wypoczynkowego – jako pomoc w sprawiedliwym wnikaniu w potrzeby dnia codziennego każdego z Was" – oto fragment regulaminu domu wypoczynkowego Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Józefowie koło Otwocka z 1946 roku.
Wczasowiczom nie musiało jednak wcale być do śmiechu, bo codziennie o 20:00 mieli obowiązkowy apel – element nowej „socjalistycznej obyczajowości”. Jedną z ważniejszych i najbardziej widocznych cech polityki realizowanej w PRL była eliminacja religii z życia publicznego, mniejsze lub większe prześladowanie Kościoła, budowanie kultury bez elementów religijnych. Łucja Marek i Monika Bortlik-Dźwierzyńska opisują i pokazują, jak to wyglądało w praktyce dnia codziennego.
Autorki opisały etapy programowej laicyzacji, począwszy od sekularyzacji przestrzeni życia publicznego, a kończąc na eliminowaniu pierwiastka religijnego ze świadomości jednostki. Przedstawiły procedury przejmowania wartości społecznych i rytów religii chrześcijańskiej w celu budowania nowej, świeckiej, antyreligijnej obrzędowości i obyczajowości oraz laickiej kultury i świętowania, służących afirmacji ustroju socjalistycznego. Obserwujemy zatem rozmaite pasowania na obywateli, uroczyste wręczania dowodów osobistych, świeckie uroczystości nadawania imion, celebrowanie 1 maja i 22 lipca, ale także np. niedzielnych Dni Czynu Partyjnego.
O sile publikacji, jej atrakcyjności stanowi w dużej mierze bardzo bogaty materiał ikonograficzny.
Źródło: IPN
