Jak wymawiać i odmieniać nazwę "willa Hueta"?
Neorenesansowa willa na rogu ulic Prostej i Słowackiego jest znaną budowlą w Kielcach. Z jej nazwą wiąże się kilka problemów poprawnościowych.
Pierwszy z nich dotyczy pisowni. Często spotykany jest zapis Willa Hueta (oba wyrazy dużą literą). Jednak rzeczownik willa jest tylko nazwą gatunkową (określa rodzaj budowli), więc powinien być zapisywany małą literą. Należy pisać willa Hueta, podobnie jak willa Atma, willa Pod Jedlami (w Zakopanem), willa Hadriana (w Tivoli), willa Oktawia (w Nałęczowie). W budynku znajduje się hotel Willa Hueta, którego nazwę trzeba zapisać właśnie tak, ponieważ rzeczownik willa wchodzi w skład nazwy własnej. Poprawny jest również zapis z użyciem cudzysłowu – hotel „Willa Hueta”.
Willę w latach 1908-1910 wybudował Władysław Huet (1868–1923), potomek emigrantów francuskich, którzy jako protestanci pod koniec XVIII wieku uciekli do Polski przed prześladowaniami religijnymi. Mamy więc do czynienia z nazwiskiem francuskim, którego oryginalna forma to Huêt, czyli powinniśmy pisać willa Huêta. Jednak z czasem doszło do polonizacji pisowni, co nie powinno dziwić, zważywszy na fakt, że w Polsce nazwisko to funkcjonuje od co najmniej dwustu kilkudziesięciu lat, a znak ê nie występuje w polskim alfabecie. Forma Huet jest dzisiaj poprawna, choć możemy oczywiście stosować oryginalną pisownię francuską.
Kwestią drugą, pośrednio związaną z omawianym zagadnieniem, jest odmiana rzeczownika willa. Chodzi przede wszystkim o dopełniacz liczby mnogiej, który ma dwie formy – willi lub will. Możemy więc powiedzieć i napisać:
Nigdzie nie było tak pięknych willi.
Nigdzie nie było tak pięknych will.
Trzeba jednak przyznać, że ta druga forma (will) jest w polszczyźnie bardzo rzadka.
Trzeci problem dotyczy wymowy nazwiska Huêt (w spolszczonej wersji Huet). Oryginalna wymowa francuska, którą trudno oddać za pomocą zapisu ortograficznego, brzmi (w pewnym fonetycznym przybliżeniu) /jue/ z akcentem na e. Czyli należałoby mówić /willa jueta/. Jednak, podobnie ja w przypadku pisowni, doszło do polonizacji wymowy, która dzisiaj jest odzwierciedleniem zapisu ortograficznego i chyba jako jedyna występuje w mowie kielczan. Trzeba więc dopuścić obie wersje fonetyczne – /willa hueta/ i /willa jueta/.
Neorenesansowa willa na rogu ulic Prostej i Słowackiego jest znaną budowlą w Kielcach. Z jej nazwą wiąże się kilka problemów poprawnościowych.
Pierwszy z nich dotyczy pisowni. Często spotykany jest zapis Willa Hueta (oba wyrazy dużą literą). Jednak rzeczownik willa jest tylko nazwą gatunkową (określa rodzaj budowli), więc powinien być zapisywany małą literą. Należy pisać willa Hueta, podobnie jak willa Atma, willa Pod Jedlami (w Zakopanem), willa Hadriana (w Tivoli), willa Oktawia (w Nałęczowie). W budynku znajduje się hotel Willa Hueta, którego nazwę trzeba zapisać właśnie tak, ponieważ rzeczownik willa wchodzi w skład nazwy własnej. Poprawny jest również zapis z użyciem cudzysłowu – hotel „Willa Hueta”.
Willę w latach 1908-1910 wybudował Władysław Huet (1868–1923), potomek emigrantów francuskich, którzy jako protestanci pod koniec XVIII wieku uciekli do Polski przed prześladowaniami religijnymi. Mamy więc do czynienia z nazwiskiem francuskim, którego oryginalna forma to Huêt, czyli powinniśmy pisać willa Huêta. Jednak z czasem doszło do polonizacji pisowni, co nie powinno dziwić, zważywszy na fakt, że w Polsce nazwisko to funkcjonuje od co najmniej dwustu kilkudziesięciu lat, a znak ê nie występuje w polskim alfabecie. Forma Huet jest dzisiaj poprawna, choć możemy oczywiście stosować oryginalną pisownię francuską.
Kwestią drugą, pośrednio związaną z omawianym zagadnieniem, jest odmiana rzeczownika willa. Chodzi przede wszystkim o dopełniacz liczby mnogiej, który ma dwie formy – willi lub will. Możemy więc powiedzieć i napisać:
Nigdzie nie było tak pięknych willi.
Nigdzie nie było tak pięknych will.
Trzeba jednak przyznać, że ta druga forma (will) jest w polszczyźnie bardzo rzadka.
Trzeci problem dotyczy wymowy nazwiska Huêt (w spolszczonej wersji Huet). Oryginalna wymowa francuska, którą trudno oddać za pomocą zapisu ortograficznego, brzmi (w pewnym fonetycznym przybliżeniu) /jue/ z akcentem na e. Czyli należałoby mówić /willa jueta/. Jednak, podobnie ja w przypadku pisowni, doszło do polonizacji wymowy, która dzisiaj jest odzwierciedleniem zapisu ortograficznego i chyba jako jedyna występuje w mowie kielczan. Trzeba więc dopuścić obie wersje fonetyczne – /willa hueta/ i /willa jueta/.
Porad językowych udziela prof. dr hab. Marek Ruszkowski – językoznawca, autor ponad 230 publikacji, w tym 12 książek, pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, rzeczoznawca podręczników szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).
Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).
