Jak akcentować wyraz „muzeum”?
Zapożyczenia grecko-łacińskie zakończone na -um nie mają jednolitego akcentu. Zachowują na ogół miejsce akcentu języka pochodzenia, a w wypadku niezgodności między łaciną a greką – miejsce akcentu łaciny jako języka, który jest bezpośrednim źródłem zapożyczenia. Dlatego też niektóre z tych wyrazów mają zgodnie z normą językową akcent na drugiej sylabie od końca, inne – na trzeciej od końca. Akcent paroksytoniczny (a więc typowy dla polszczyzny, bo padający na sylabę drugą od końca) mają na przykład formy: apogeum, gimnazjum, interregnum, liceum, mauzoleum, panaceum, prezydium, referendum, sympozjum, wademekum. Proparoksytonicznie (na sylabę trzecią od końca) powinno się akcentować między innymi rzeczowniki: kontinuum, maksimum, minimum, meritum, optimum, panoptikum, tabernakulum, technikum. Wyraz muzeum należy do grupy pierwszej. Zwyczaj językowy bywa czasem inny, zdarza się bowiem, że nawet osoby o dużej kompetencji językowej (profesorowie wyższych uczelni, poloniści, dziennikarze, prezenterzy) akcentują sylabę trzecią od końca (muzeum), ponieważ uważają niesłusznie, że wszystkie formy tego typu mają akcent na tej sylabie. Norma ortofoniczna (dotycząca poprawnej wymowy) jest jednoznaczna – należy akcentować sylabę drugą od końca, np. Muzeum Narodowe w Kielcach, Muzeum Historii Kielc, Muzeum Zabawek i Zabawy.
Porad językowych udziela prof. dr hab. Marek Ruszkowski – językoznawca, autor ponad 230 publikacji, w tym 12 książek, pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, rzeczoznawca podręczników szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).
Zapożyczenia grecko-łacińskie zakończone na -um nie mają jednolitego akcentu. Zachowują na ogół miejsce akcentu języka pochodzenia, a w wypadku niezgodności między łaciną a greką – miejsce akcentu łaciny jako języka, który jest bezpośrednim źródłem zapożyczenia. Dlatego też niektóre z tych wyrazów mają zgodnie z normą językową akcent na drugiej sylabie od końca, inne – na trzeciej od końca. Akcent paroksytoniczny (a więc typowy dla polszczyzny, bo padający na sylabę drugą od końca) mają na przykład formy: apogeum, gimnazjum, interregnum, liceum, mauzoleum, panaceum, prezydium, referendum, sympozjum, wademekum. Proparoksytonicznie (na sylabę trzecią od końca) powinno się akcentować między innymi rzeczowniki: kontinuum, maksimum, minimum, meritum, optimum, panoptikum, tabernakulum, technikum. Wyraz muzeum należy do grupy pierwszej. Zwyczaj językowy bywa czasem inny, zdarza się bowiem, że nawet osoby o dużej kompetencji językowej (profesorowie wyższych uczelni, poloniści, dziennikarze, prezenterzy) akcentują sylabę trzecią od końca (muzeum), ponieważ uważają niesłusznie, że wszystkie formy tego typu mają akcent na tej sylabie. Norma ortofoniczna (dotycząca poprawnej wymowy) jest jednoznaczna – należy akcentować sylabę drugą od końca, np. Muzeum Narodowe w Kielcach, Muzeum Historii Kielc, Muzeum Zabawek i Zabawy.
Porad językowych udziela prof. dr hab. Marek Ruszkowski – językoznawca, autor ponad 230 publikacji, w tym 12 książek, pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, rzeczoznawca podręczników szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).
