Czy nazwy diecezji piszemy dużą literą?
Teoretycznie mamy cztery możliwości, np. „diecezja poznańska”, „Diecezja Poznańska”, „Diecezja poznańska”, „diecezja Poznańska”. Czwartą możliwość należy od razu odrzucić, ponieważ nie ma żadnego oparcia w regułach ortograficznych, trzecia nie jest spotykana w wydawnictwach poprawnościowych. Zwyczaj językowy jest niejednolity, co sprawia, że na stronach internetowych poszczególnych diecezji spotykamy różne wersje, np. „diecezja bydgoska” i „Diecezja Bydgoska”.
Zasada ortograficzna mówi, że nazwy okręgów administracyjnych (współczesnych i historycznych) piszemy małą literą, np. „województwo mazowieckie”, „powiat przemyski”, „ziemia łęczycka”. Nie jest jednak jasne, czy ta zasada dotyczy również podziału administracyjnego, który obowiązuje w Kościele rzymskokatolickim. Przykład zawarty w „Ortografii polskiej” (wyd. 2, Ossolineum 1972) wskazuje, że tak: „diecezja tarnowska” (s. 35 i 141). Tak samo tę kwestię przedstawia Jan Grzenia w „Słowniku poprawnej polszczyzny” (Warszawa 2004), który zauważa, że w nazwach własnych wyraz „diecezja” piszemy małą literą, np. „diecezja poznańska” (s. 89). W pracy „Zasady pisowni słownictwa religijnego” pod redakcją Renaty Przybylskiej i Wiesława Przyczyny (Tarnów 2005), która jest rekomendowana przez Radę Języka Polskiego, zawarta jest zasada mówiąca, że nazwy kościelnych jednostek administracyjnych („archidiecezja”, „diecezja”, „parafia”, „prowincja”, „kustodia”) „piszemy w zasadzie małą literą, chyba że są to oficjalne jednostkowe nazwy, wówczas piszemy wielką literą wszystkie człony” (s. 24). Nazwy diecezji można uznać za oficjalne i jednostkowe, więc pisownia „Diecezja Bydgoska”, „Diecezja Poznańska” jest uzasadniona.
Nie zmienia to faktu, że w prestiżowych wydawnictwach z zakresu kultury języka spotykamy dwie wersje: „diecezja poznańska”, „Diecezja Poznańska”. Obie należy uznać za poprawne.
Porad językowych udziela prof. zw. dr hab. Marek Ruszkowski – językoznawca, autor ponad 170 publikacji, w tym 10 książek, pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, rzeczoznawca podręczników szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).
Teoretycznie mamy cztery możliwości, np. „diecezja poznańska”, „Diecezja Poznańska”, „Diecezja poznańska”, „diecezja Poznańska”. Czwartą możliwość należy od razu odrzucić, ponieważ nie ma żadnego oparcia w regułach ortograficznych, trzecia nie jest spotykana w wydawnictwach poprawnościowych. Zwyczaj językowy jest niejednolity, co sprawia, że na stronach internetowych poszczególnych diecezji spotykamy różne wersje, np. „diecezja bydgoska” i „Diecezja Bydgoska”.
Zasada ortograficzna mówi, że nazwy okręgów administracyjnych (współczesnych i historycznych) piszemy małą literą, np. „województwo mazowieckie”, „powiat przemyski”, „ziemia łęczycka”. Nie jest jednak jasne, czy ta zasada dotyczy również podziału administracyjnego, który obowiązuje w Kościele rzymskokatolickim. Przykład zawarty w „Ortografii polskiej” (wyd. 2, Ossolineum 1972) wskazuje, że tak: „diecezja tarnowska” (s. 35 i 141). Tak samo tę kwestię przedstawia Jan Grzenia w „Słowniku poprawnej polszczyzny” (Warszawa 2004), który zauważa, że w nazwach własnych wyraz „diecezja” piszemy małą literą, np. „diecezja poznańska” (s. 89). W pracy „Zasady pisowni słownictwa religijnego” pod redakcją Renaty Przybylskiej i Wiesława Przyczyny (Tarnów 2005), która jest rekomendowana przez Radę Języka Polskiego, zawarta jest zasada mówiąca, że nazwy kościelnych jednostek administracyjnych („archidiecezja”, „diecezja”, „parafia”, „prowincja”, „kustodia”) „piszemy w zasadzie małą literą, chyba że są to oficjalne jednostkowe nazwy, wówczas piszemy wielką literą wszystkie człony” (s. 24). Nazwy diecezji można uznać za oficjalne i jednostkowe, więc pisownia „Diecezja Bydgoska”, „Diecezja Poznańska” jest uzasadniona.
Nie zmienia to faktu, że w prestiżowych wydawnictwach z zakresu kultury języka spotykamy dwie wersje: „diecezja poznańska”, „Diecezja Poznańska”. Obie należy uznać za poprawne.
Porad językowych udziela prof. zw. dr hab. Marek Ruszkowski – językoznawca, autor ponad 170 publikacji, w tym 10 książek, pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, rzeczoznawca podręczników szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).
