Wtorek, 24 marca 2026 - Gabrieli, Marka, Seweryna

Wyskubek - darcie pierza A A A

Poniedziałek, 1 grudnia 2008 Autor: Barbara Jankowska-Piróg
Wszystkie obrzędy i obyczaje były ściśle przestrzegane, stanowiły wiejską tradycję. W tradycji tej drzemała potężna siła, która stanowiła o tożsamości chłopów. Od wieków postępowali w ten sam zwyczajowo utarty sposób i uznawali to postępowanie za słuszne.
Dawniej długie zimowe wieczory upływały na wykonywaniu różnych czynności domowych, na które nie było czasu wtedy, gdy pilniejsze było wykonanie prac w polu i zagrodzie. Dodatkowo jeszcze były to prace, które przyjemniej i szybciej wykonywało się w towarzystwie innych osób. Do takich należało m.in. darcie pierza. W jednej izbie gromadziło się wtedy nawet kilkanaście kobiet i dziewcząt. Przez kilka wieczorów „darły” lub „skubały” pierze. Z gęsich piór wykonywano np. pierzyny i poduchy, które stanowiły wiano panny młodej. Odbywało się to na zasadzie wzajemnej pomocy. Kiedy kończono pracę w jednym domu, to zaczynano w drugim. Wieczory te należały do radosnych, upływały na rozmowach i plotkowaniu. Kobiety starały się umilać czas śpiewami i żartami. Dość często monotonny nastrój wieczoru przerywali chłopcy, którzy wpadali do izby i dmuchali w pierze, by wprowadzić zamieszanie. Wieczory takie integrowały społeczność wiejską, często stawały się okazją do zeswatania dwojga młodych. Ludzie połączeni wspólną pracą czuli się sobie bliscy. Skubanie pierza stanowiło jedną z niewielu form życia towarzyskiego na wsi i kończyło się tzw. wyskubkiem. Była to zabawa, na którą gospodynie piekły kołacze, podawały wino, czasem zapraszała nawet jakiegoś grajka. Gospodyni, która nie urządziłaby wyskubka, nie miałaby co liczyć na sąsiedzką pomoc następnego roku.


Opracowała Barbara Jankowska
W konsultacji z prof. dr hab. Haliną Mielicką.

Bibliografia:

1. Halina Mielicka, Kultura obyczajowa mieszkańców wsi kieleckiej XIX i XX wieku, Kielce 1995
2. Oskar Kolberg, Dzieła wszystkie, Lud, Kieleckie, T. 18, część I, Kraków 1885
3. Józef Szczypka, Kalendarz Polski, Warszawa 1984
4. Irena Kubiak, Krzysztof Kubiak, Chleb w tradycji ludowej, Warszawa 1981
5. Władysław Siarkowski, Materiały do etnografii ludu polskiego z okolic Kielc, Kielce 2000
6. Jan Stanisław Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce, wiek XVI-XVIII, T II, Warszawa 1976
7. We włościańskim Mniowie, pod redakcją Eugeniusza Kosika, Kielce 1999
8. Eugeniusz Frankowski, Kalendarz obrzędowy ludu polskiego, Warszawa 1928
9. Zofia Kossak, Rok Polski – obyczaj i wiara, Warszawa 1974
10. Janusz Kamocki, Od andrzejek do dożynek, Warszawa 1986
11. Małgorzata Drozd-Piasecka, W. Paprocka, W kręgu tradycji i sztuki ludowej, Warszawa 1985
 

FILMY

Spotkanie „Ja i moje książki – to jedno. Rozważania o pisarstwie Zofii Kossak”

25 marca 2026 r. w Centrum Edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej przy ul. Warszawskiej 5 w...

Robert Kasprzycki w Pałacyku T. Zielińskiego

Dom Środowisk Twórczych w Kielcach zaprasza w niedzielę, 29 marca 2026 r., na stand-act, czyli...

Finisaż wystawy „Mit mebli kolbuszowskich” w Zamku Królewskim w Sandomierzu

Muzeum Zamkowe w Sandomierzu zaprasza na finisaż wystawy czasowej „Mit mebli kolbuszowskich”....

„Lisowska – Żeromski „Dwie dusze – jedna melodia"

Centrum Edukacji i Kultury „Szklany Dom" w Ciekotach zaprasza w sobotę 28 marca o godz. 17:00 na...

Dzień Kobiet z Radiem Eska – Jarmark Wiosenny w Kielcach!

Z okazji Dnia Kobiet, w dniach 6–8 marca przy ulicy Sienkiewicza w Kielcach, odbędzie się...

Ogłoszenie o konkursie na kandydata na stanowisko dyrektora Muzeum Zamkowego w Sandomierzu

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego ogłasza konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora Muzeum...

Konkurs z jajem 2026

Wojewódzki Dom Kultury im. J. Piłsudskiego w Kielcach ogłasza wielkanocny konkurs plastyczny...

O kieleckich kobietach

Towarzystwo Przyjaciół Kielc zaprasza 4 marca o godzinie 17.00 do Muzeum Historii Kielc na wykład...

Powered by Actualizer & Heuristic
Copyright © 2014 by PIK KIELCE
Licznik odwiedzin: 74 514 442
Polityka prywatności | Mapa strony

Cookies

Ta strona korzysta z cookies, które instalowane są w Twojej przeglądarce, więcej informacji w Polityce Prywatności