Wtorek, 25 września 2018 - Aureli, Kamila, Kleofasa

Noc Świętojańska - święto lata, ognia, wody i miłości A A A

Piątek, 22 czerwca 2018 Autor: Edyta Ruszkowska
Od wieków z 23 na 24 czerwca obchodzona jest Noc Świętojańska, którą czciły już starożytne ludy, w tym ludy Celtów, a później Słowian i Germanów. W starożytności poganie czcili wówczas dwa potężne żywioły - ogień i wodę. Najważniejsze obrzędy związane były z rozpalaniem ognia i zanurzaniem się w wodzie. Tak właśnie obrzędowo zaczynało się lato. Odpowiednie powitanie lata miało zapewnić pomyślność zbiorów, dobrą pogodę i obfitość plonów. Inna nazwa tej wyjątkowej nocy to Święto Kupały.
Tak poganie nazywali święto poświęcone Kupale - bogini miłości i leczniczych roślin, a także patronce mądrych kobiet, które znają zioła i dobre czary. Stąd też nazwa kupalnocka. Wieczór i noc z 23 na 24 czerwca nazywane są w Polsce sobótką. Nazwa pochodzi od ogni obrzędowych palonych w nocy i zwanych sobótkami. Nazwa sobótka odnotowana została po raz pierwszy w trzynastowiecznych źródłach, jako imię świętej góry Ślęży, którą nazywano tak od rozpalanych na niej ogni obrzędowych. Z tego samego wieku pochodzą wzmianki o tańcach obrzędowych kobiet wokół ognia. W całej Europie w tę najkrótszą w roku noc, przypadającą w porze przesilenia letniego słońca, odprawiano różne obrzędy, wróżby i czary. Sobótkowe obrzędy musiały zaczynać się przy ognisku. Wokół ognisk gromadzili się przede wszystkim młodzi ludzie, a panny na wydaniu w białych sukniach i wieńcach z ziół na głowach, przepasane bylicą tworzyły kręgi taneczne, trzymając się za ręce tańczyły i śpiewały, prosząc w swych pieśniach św. Jana o odwzajemnioną, gorącą i szczęśliwą miłość oraz udane małżeństwo. Młodzi chłopcy skakali przez ogień, a dziewczęta przeprowadzały pomiędzy zapalonymi stosami bydło domowe, celem podniesienia jego wydajności i płodności. Dobrze, jeśli dym z ogniska unosił się ponad zbożami, zwiastowało to dobrobyt i urodzaj. Do ognia wrzucano garście zerwanych poprzedniego dnia ziół: bylicę, dziurawiec, czarny bez, łopian, biedrzeniec, liście i gałązki leszczyny i wiele innych roślin, które niekiedy wcześniej zostały poświęcone w kościele. Dym ze spalonych w ognisku świętojańskim ziół miał chronić przed czarownicami, złym urokiem i wszelkim złem. Po północy chłopcy i dziewczęta szukali razem kwiatu paproci, była to okazja do wyznań miłosnych, oświadczyn i obietnic zawarcia małżeństwa. Powszechną praktyką, zachowaną także i w naszych czasach, było puszczanie przez dziewczęta wianków do wody. Splatano je z ruty, różyczek, chabrów, rumianków i innych kwiatów polnych oraz ogrodowych, przywiązywano do deseczki, do której przymocowywano również płonącą świeczkę. Dziewczęta obserwowały bacznie, jak płyną ich wianki. Jeśli wianek płynął równo, a świeca paliła się jasnym płomieniem, była to dobra wróżba na przyszłość. Dobrze było, gdy wianek wyłowił miły sercu kawaler. Wierzono również, że w tę jedyną noc w roku zakwita paproć, a jej kwiat świeci niezwykłym blaskiem. Temu, kto go znajdzie, wskaże drogę do ukrytych w ziemi skarbów. Wierzono także, że inne rośliny i zioła, a przede wszystkim bylica oraz piołun, dziurawiec, werbena i nasięźrzał (ziele miłosne) w noc świętojańską nabierają niezwykłej mocy leczniczej i czarodziejskiej. Zgodnie ze starymi zwyczajami dopiero po 24 czerwca można bezpiecznie kąpać się w stawach, rzekach i potokach, zwłaszcza jeśli woda została „ogrzmiana", tzn. jeśli przed św. Janem przeszły burze wiosenne i deszcze zwane świętojańskimi.

Teatr Komedia zagości w WDK

Już 27 września o godzinie 17.30 w sali widowiskowej Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach...

Studio Tańca i Stylu „Rewanż” prowadzi nabór na zajęcia taneczne

Studio Tańca i Stylu „Rewanż” prowadzi nabór na zajęcia taneczne dla dzieci, młodzieży i...

Teatr Plastyczny SEN szykuje się do wyjazdu do Włoch

Już 30 września, w dniu Międzynarodowego Święta Głuchych, aktorzy Teatru Plastycznego SEN wraz...

31. Spotkania ze źródłem archiwalnym

Kolejne "Spotkanie ze źródłem archiwalnym" organizowane pod patronatem PIK przez Archiwum...

Obrazy Danuty Waberskiej

Galeria Współczesnej Sztuki Sakralnej "Dom Praczki" w Kielcach zaprasza na wernisaż wystawy prac...

Teatr Komedia zagości w WDK

Już 27 września o godzinie 17.30 w sali widowiskowej Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach...

"Rhythmic past"

Vinay Sharma z Indii zaprezentuje swoje prace w Biurze Wystaw Artystycznych w Kielcach. Można je...

Imieniny Stefana w Szklanym Domu

W Centrum Edukacyjnym "Szklany Dom" w Ciekotach uroczyście obchodzono imieniny Stefana Żeromskiego.

Powered by Actualizer & Heuristic
Copyright © 2014 by PIK KIELCE
Licznik odwiedzin: 32 218 608
Polityka prywatności | Mapa strony

Cookies

Ta strona korzysta z cookies, które instalowane są w Twojej przeglądarce, więcej informacji w Polityce Prywatności