Ubodzy korzystali z równolegle rozwijającej się medycyny ludowej, którą zajmowały się starsze kobiety, a swoją wiedze przekazywały z pokolenia na pokolenie. Same zbierały zioła w miejscu ich naturalnego występowania i suszyły lub sporządzały napary, wywary i inne mikstury. Były zbierane ze względu na ich właściwości o określonych porach doby czy pory roku.
Ze zbieraniem ziół związane były różne przesądy. Należało je zbierać w myśl tradycyjnych zaleceń. Przy pozyskiwaniu roślin do celów leczniczych zwracano także uwagę na fazy księżyca. Uważano, że najskuteczniejsze zioła można uzyskać wtedy, gdy księżyca przybywa, aż do pełni włącznie. Podczas ostatniej kwadry księżyca (gdy księżyca ubywa, aż do zupełnego zaniku włącznie) zakazywano zbioru roślin. Istnieją także w kalendarzu ludowym szczególne dni, w które zalecano udawanie się po zioła.
W leczeniu istotną rolę odgrywał kształt, barwa, czy nazwa środków leczniczych. Dlatego na ukąszenie żmii podawany jest żmijowiec, na krwotoki - krwawnik, na obrzęki (aby się nie rozeszły) - rozchodnik, na żółtaczkę - marchew, na różę przykłada się płatki czerwonej róży. Osobę cierpiącą na postrzał leczy się zielem zwanym również postrzałem.
Do najbardziej popularnych roślin użytkowych, przez co najczęściej wykorzystywanych w lecznictwie należały:
Ze zbieraniem ziół związane były różne przesądy. Należało je zbierać w myśl tradycyjnych zaleceń. Przy pozyskiwaniu roślin do celów leczniczych zwracano także uwagę na fazy księżyca. Uważano, że najskuteczniejsze zioła można uzyskać wtedy, gdy księżyca przybywa, aż do pełni włącznie. Podczas ostatniej kwadry księżyca (gdy księżyca ubywa, aż do zupełnego zaniku włącznie) zakazywano zbioru roślin. Istnieją także w kalendarzu ludowym szczególne dni, w które zalecano udawanie się po zioła.
W leczeniu istotną rolę odgrywał kształt, barwa, czy nazwa środków leczniczych. Dlatego na ukąszenie żmii podawany jest żmijowiec, na krwotoki - krwawnik, na obrzęki (aby się nie rozeszły) - rozchodnik, na żółtaczkę - marchew, na różę przykłada się płatki czerwonej róży. Osobę cierpiącą na postrzał leczy się zielem zwanym również postrzałem.
Do najbardziej popularnych roślin użytkowych, przez co najczęściej wykorzystywanych w lecznictwie należały:
- macierzanka - napar z tego zioła pomagał przy problemach z górnymi drogami oddechowymi. Działał rozkurczowo. Podawany zewnętrznie na skórę działa bakteriobójczo. Dzieci mające wysypkę często poddawane były kąpielom w tym ziele.
- dziurawiec - roślina ta ma szerokie zastosowanie. Działa przy dolegliwościach przewodu pokarmowego. W medycynie ludowej herbata parzona była z kwiatów tego ziela
- siemię lniane - wykorzystywane zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie. Osłania przewód pokarmowy. Wypite z kleikiem ma również działanie przeczyszczające. Rozdrobnione nasiona lnu zarobione wodą, podane zewnętrznie działają odmiękczająco Okłady z lnu w medycynie ludowej używane były także przy różnego rodzaju złamaniach.
- skrzyp polny - podawany zewnętrznie ma działanie przeciwzapalne i ściągające. Aplikowany doustnie zwiększa krzepliwość krwi i działa przeciwkrwotocznie. Stosowany również bywa w chorobach nerek i pęcherza
- żywokost - używany jest w przypadku chorób dróg oddechowych. Wykorzystywany także jako okład przy zwichnięciach.
- rumianek - odwar tego zioła działa przeciwbakteryjnie, pomaga w problemach żołądkowych.
- babka zwyczajna - najbardziej popularna w lecznictwie ludowym. Ma działanie kojące. Stosowana przy ranach i owrzodzeniach.
Wymienić należy również płody leśne, których działanie doskonale znają nie tylko mieszkańcy wsi. Czarna borówka stosowana jest przy biegunce, sok z malin przy przeziębieniach. Ziele poziomki wykorzystywane było do robienia maści na rany i oparzenia. Zbierano także młode pędy sosny, które zasypywano cukrem, po pewnym czasie otrzymując syrop na kaszel.
