Z przodu pomnika została wmurowana marmurowa tablica (o wym. 50 x 70 cm). Na niej znajduje się pamiątkowy napis. Pod tablicą umieszczone są dekoracje z płytek marmuru.
Napis:
ZAMORDOWANYM
PRZEZ HITLEROWCÓW
W LATACH 1943–1944
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
LISTOPAD 1967 R.
W LATACH 1943–1944
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
LISTOPAD 1967 R.
Obok, na betonowej tablicy wyryto następujący napis:
W HOŁDZIE
ZAMORDOWANYM
PRZEZ GESTAPO
15 ŻOŁNIERZOM
BATALIONÓW
CHŁOPSKICH
11 LISTOPADA 1943–44
ZW. ŻOŁNIERZY BCH. PIŃCZÓW
11 XI 1996
ZAMORDOWANYM
PRZEZ GESTAPO
15 ŻOŁNIERZOM
BATALIONÓW
CHŁOPSKICH
11 LISTOPADA 1943–44
ZW. ŻOŁNIERZY BCH. PIŃCZÓW
11 XI 1996
Nad tablicą umieszczono (również wyryty) krzyż z godłem.
Ogrodzenie pomnika wykonane jest z kamiennych słupków połączonych łańcuchami.
11 listopada 1943 r. żandarmi niemieccy z posterunku w Chrobrzu rozstrzelali 13 mieszkańców wsi Brzeście za przynależność do Batalionów Chłopskich i pomoc udzielaną partyzantom. Początkowo żandarmi przebrani po cywilnemu chodzili od domu do domu i nakłaniali mężczyzn, by ci szli z nimi „bić Niemców, bo to przecież 11 listopada”. Gdy prowokacja się nie udała, grupę mężczyzn wypędzono z mieszkań i rozstrzelano pod tzw. Pińczowską Górą. Ofiary zbrodni zostały pochowane na cmentarzu w Pińczowie.
Pomordowani mieszkańcy Brześcia:
- Badurak Stanisław, ur. 1914 r., rolnik,
- Gadek Piotr, ur. 1902 r., rolnik,
- Gorzałek Franciszek, ur. 1914 r., rolnik,
- Greda Jan, ur. 1915 r., rolnik,
- Mazur Józef, ur. 1909 r., podoficer Wojska Polskiego z Podłęża,
- Rajko Ludwik, ur. 1921 r., rolnik,
- Romaniec Adam, ur. 1892 r., rolnik,
- Romaniec Jan, ur. 1882 r., rolnik,
- Wcześniak Franciszek, ur. 1898 r., rolnik,
- Wróbel Franciszek, ur. 1920 r., rolnik,
- Wolski Franciszek, ur. 1893 r., rolnik,
- Wróbel Michał, ur. 1921 r., rolnik,
- Wrześniak Franciszek, ur. 1905 r., rolnik.
Źródło: Longin Kaczanowski, Bogusław Paprocki, Miejsca pamięci narodowej 1939–1945 w województwie kieleckim, Biuro Dokumentacji Zabytków, Kielce 1989.
