W niezwykle dramatycznych okolicznościach Wanda wraz matką oraz dwójką braci znalazła się na ziemi sandomierskiej. Pobyt w Sandomierzu był dla okaleczonej rodziny Sołhajów czasem trudnym. Towarzyszyły im trudności materialne oraz skutki ciężkiej i stale pogłębiającej się choroby Zofii. Pomimo tego Wanda potrafiła zachować także pozytywny obraz miasta, a przede wszystkim jego mieszkańców. W Sandomierzu doświadczyła bowiem pierwszych przyjaźni i miłości. Tam również włączyła się w działalność niepodległościową.
W lipcu 1944 roku jako łączniczka pod pseudonimem „Ada” wzięła udział w bitwie pod Pielaszowem. Była świadkiem rozbicia oddziału, po raz kolejny doświadczając straty. Pod Pielaszowem i Wesołówką oraz w okolicach tych miejscowości w dniach 30 lipca – 3 sierpnia 1944 roku poległo lub zostało zamordowanych nie mniej niż 60 żołnierzy batalionu „Swojaka”. Udział w bitwie był jednym z przełomowych wydarzeń w jej życiu. W latach późniejszych włożyła wiele wysiłku by pamięć o ofierze złożonej pod Pielaszowem była stale obecna. Robiła to w sposób zupełnie wyjątkowy posługując się językiem poezji. To w nim m.in. „pożegnała” zamordowane sanitariuszki oddziału – Marię Śpiewak, Jadwigę Łochowską, Grażynę Worobiec i Danutę Woźnicką.
Wszystkich zainteresowanych sylwetką oraz dorobkiem artystycznym Wandy Madejczyk Muzeum Okręgowe w Sadomierzu zaprasza na spotkanie z cyklu „Pamięci sandomierskich kolumbów”, które odbędzie się 1 sierpnia o godz. 14.00 w Sali Rycerskiej Muzeum Okręgowego Sandomierzu. Referat poświęcony biografii Wandy Madejczyk przedstawi Robert Piwko – pracownik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, natomiast o jej poezji opowie dr Danuta Paszkowska. Podsumowaniem, a jednocześnie zwieńczeniem obrad będzie prezentacja programu „Naszych imion znaki – wiersze Wandy Sołhaj-Madejczyk” w wykonaniu członków Zespołu Artystycznego „Etiuda” z Sandomierza.
Źródło: Muzeum Okręgowe w Sandomierzu
