Pankracy, Serwacy i Bonifacy – to tak zwani zimni ogrodnicy, ich imieniny obchodzimy kolejno 12, 13 i 14 maja. W te dni, zwłaszcza nocą, mogą pojawić się przymrozki. I wszystko wskazuje na to, że w tym roku także czeka nas wyraźne ochłodzenie w tym terminie. Zjawisko to od lat występuje na tyle często, że znalazło odzwierciedlenie w przysłowiach i powiedzeniach ludowych, które powstały jeszcze w czasach, gdy nie było prognoz pogody, a przewidywania trzeba było opierać na uważnej obserwacji natury. Trzeba przyznać, że nasi przodkowie wyciągali bardzo trafne wnioski. Potwierdzają to badania przeprowadzone przez Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1881–1980. Okazuje się bowiem, że znaczące ochłodzenie w tym okresie wystąpiło aż 95 razy!
Na wystawie stałej Od sacrum do profanum. Malarstwo i rzeźba w sztuce ludowej możemy zobaczyć rzeźbiarskie wyobrażenia zimnych ogrodników. Autorem prac wykonanych w osikowych klockach jest Adam Zegadło z Krzyżki koło Suchedniowa. Każda z rzeźb ma uproszczony modelunek, a jej powierzchnię pokrywa żywa barwna kolorystyka. Wszystkie prace opatrzone są sygnaturą autora i dla ułatwienia identyfikacji świętych – czytelnym podpisem namalowanym białą farbą na podstawie lub z tyłu rzeźby. Są to jedne z pierwszych prac rzeźbiarskich Zegadły – wykonane zostały w 1964 roku.
Przysłowia:
Przed Pankracym nie ma lata, po Bonifacym mróz ulata.
Jak się rozsierdzi Serwacy, to wszystko zmrozi i przeinaczy.
Gdy przed Pankracym nocą przymrozki, lato będzie przepadziste, a jesienią czasy dżdżyste.
Pankracy, Serwacy, Bonifacy, każdy swoim zimnem raczy.
Źródło: MNKi
