Natomiast gwizdki, ptaszki i miniaturowe naczynia były wykonywane dla relaksu w wolnych chwilach. Najwięcej takich formowanych ręcznie zabawek wytwarzano w okresie zimowym, gdy było mniej zajęć gospodarskich. Sprzedawano je podczas jarmarków i odpustów, a ich ceny były niewielkie. Popularne formy to ptaszki – koguty, kury, gołębie i koniki, ludzie zwykle występowali jako jeźdźcy na koniach, rzadziej jako indywidualne postacie.
Jeszcze w początkach XX wieku te ceramiczne drobiazgi wyrabiano w wielu ośrodkach garncarskich. Prezentowane przykłady pochodzą z nieistniejących już ośrodków w Iłży, Chałupkach i Sobótce. Gwizdki zależnie od regionu były nazywane świstawkami, gwizdawkami, piszczkami lub świstkami.
Źródło: MNKi
Opracowanie: Anna Latos-Paryska
