NOC KUPAŁY 2025
- Data: 22 czerwca (niedziela).
- Miejsce: zalew Bernatka.
W programie (m.in.):
- obrzędy i zwyczaje związane z nocą kupały,
- pokazy tańca i występy artystyczne,
- koncerty na żywo,
- teatr ognia,
- symboliczne ogniska,
- puszczanie wianków na wodzie,
- jarmark rękodzieła i lokalnych wyrobów,
- strefa gastronomiczna.
Organizatorzy: Miejskie Centrum Kultury w Skarżysku-Kamiennej, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Skarżysku-Kamiennej i Stowarzyszenie "Stacja Kultura".
_______
Noc kupały to święto pierwotnie obchodzone przez pogańskich Słowian z różnych części Europy (a także w podobnym kształcie przez ludy germańskie, ugrofińskie, bałtyckie) podczas letniego przesilenia, w nocy z 21 na 22 czerwca, czyli podczas najkrótszej nocy w roku. W roku przestępnym przesilenie przypada na przełomie 20 i 21 czerwca.
Święto to w tradycji ludowej kończyło cały cykl obrzędów (rozpoczynający się od zaduszek) mający zapewnić powrót na ziemię „czasu życia”, a więc czasu urodzaju, dobrobytu i szczęścia. Noc Kupały (zwana też w zależności od regionu, kupalnocką, sobótką czy palinocką) poświęcona żywiołom wody i ognia i związanych z nimi odpowiednio Słońcu i Księżycowi, była świętem miłości, płodności, radości, zdrowia i urodzaju.
Najważniejszym elementem kupałowych obrzędów były ogniska, które rozpalano w pobliżu płynącej wody. Wieczorem wygaszano paleniska w całej wsi po czym ludzie udawali się na miejsce świętowania. [...] Do ognia wrzucano zioła mające uzdrawiające i oczyszczające moce. Przez całą noc tańczono dookoła ognia oraz rytualnie przeskakiwano przez niego – skok przez płonące ognisko miał wypędzić ze skaczących złe moce, uchronić przed chorobami, zapewnić płodność i pomyślność.
Święto było ważne zwłaszcza dla młodych, którzy nie posiadali jeszcze partnera czy partnerki. Dziewczęta wróżyły sobie na temat zamążpójścia, puszczając na wodę uwite z kwiatów i ziół wianki z wplecionym w nie łuczywem lub, później, świeczką. Od tego, co stało się z wiankiem, zależeć miał los dziewczyny. Jeśli wianek spłonął lub utonął, oznaczać to mogło staropanieństwo lub chorobę, jeśli odpłynął daleko przez nikogo nie wyłowiony, dziewczyna miała jeszcze poczekać na zamążpójście. Jeśli natomiast jakiś kawaler wyłowił wianek dziewczyny, to on właśnie miał stać się w przyszłości jej mężem.
[...] Zwyczajem związanym z nocą kupały było też poszukiwanie kwiatu paproci, który zakwitać miał tylko na tę jedną noc, a swojemu znalazcy miał przynieść szczęście i bogactwo. [ekokalendarz.pl/noc-kupaly]
_______
Źródła: Miejskie Centrum Kultury w Skarżysku-Kamiennej | ekokalendarz.pl
