Celem wystawy „Mieszczańska kultura palenia tytoniu. Fajki w nowożytnej tradycji i obyczajowości mieszkańców Krakowa” jest nowatorskie spojrzenie na jedno z ważniejszych źródeł kultury materialnej okresu nowożytnego, które jako przybory powszechnie zaczęto stosować w Europie od XVII wieku. Fajki dla archeologa są zarówno cennym w analizie zabytkiem, chociażby w kontekście badań nad datowaniem warstw nowożytnych, jak i niepodważalną w interpretacji, materialną pozostałością dawnych zwyczajów oraz mody.
Wieloaspektowość tego zagadnienia powoduje, że archeologiczne prace badawcze wymagają często uzupełnienia w postaci interdyscyplinarnych studiów, chociażby w kontekście historii lub etnografii. Przybory do palenia tytoniu odkrywane w Krakowie, odzwierciedlają przywiązanie mieszkańców tego miasta do obyczajów płynących głównie z tradycji wschodniej (tureckiej). Źródła te wskazują ponadto, że ówcześni konsumenci stosowali zarówno towar miejscowej produkcji, jak i wysokiej jakości akcesoria, wytwarzane w innych europejskich ośrodkach.
Ekspozycja przenosi zwiedzającego do egzotycznego świata tureckiej kawiarni, stanowiącej orientalne tło dla głównego nurtu narracji – przedstawienia dotychczasowego stanu wiedzy dotyczącej historii krakowskiego fajczarstwa na podstawie znalezisk archeologicznych. Przedmioty, które znajdą się na wystawie, zostaną ukazane jako materialny dowód orientalizacji kultury dawnych mieszczan pod wpływem tradycji tureckiej. Będzie to zatem podróż do innego wymiaru kulturowego, związanego z egzotyką wschodnioeuropejskiego fajczarstwa.
Zaprezentowane na ekspozycji zabytki archeologiczne, m.in. gliniane fajki jednorodne, lulki oraz akcesoria wykonane z porcelany, pochodzą z okresu od XVII do 1. poł. XX w., stanowiąc unikalną kolekcję w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Krakowie.
Wernisaż wystawy „Mieszczańska kultura palenia tytoniu. Fajki w nowożytnej tradycji i obyczajowości mieszkańców Krakowa” odbędzie się w niedzielę, 2 marca, o godzinie 16 w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach. Wstęp jest bezpłatny. Ekspozycję będzie można zwiedzać do 18 maja.
Źródło: Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim
