Kielecki scyzoryk

07.06.2009   Autor: Edyta Ruszkowska Czy kiedykolwiek zastanawialiśmy się, dlaczego mieszkańcy innych regionów Polski nazywają kielczan "kieleckimi scyzorykami"?

Pochodzenie nazwy „kielecki scyzoryk” jest trudne do ustalenia. Najdawniejszy znany zapisek, w którym występuje określenie „kieleckie scyzoryki”, pochodzi z 1911 roku. Taki przydomek rodzi się z wyobrażenia zbiorowego, stereotypu. Scyzoryk nie był nieodłącznym atrybutem mieszkańców naszego regionu, którzy nie są przecież szczególnie agresywni. Prawdopodobnie ta nazwa została nadana kielczanom przez mieszkańców sąsiednich regionów, którzy chcieli dowartościować własną zbiorowość poprzez negatywne określenie innej. Dzisiaj, upowszechniony przez Liroya („Scyzoryk, scyzoryk – tak na mnie wołają”), niekoniecznie jest przydomkiem wywołującym negatywne skojarzenia. W 1999 roku, kiedy ważyły się losy województwa świętokrzyskiego, nasi parlamentarzyści rozdawali kolegom w sejmie scyzoryki. Z jednej strony był na nich napis „Województwo Świętokrzyskie”, z drugiej – „Jestem scyzorykiem”. Jedno z haseł reklamowych nadesłanych na konkurs, które ma promować Kielecczyznę, brzmi: „Kielecki scyzoryk jest na topie, więc przyjedź w najstarsze góry w Europie”. Tak więc ta nazwa wyróżnia mieszkańców naszego regionu, co w dobie globalizacji i unifikacji kulturowej stanowi dużą wartość.

Tekst: prof. zw. dr hab. Marek Ruszkowski – Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy w Kielcach