Co znaczy powiedzenie: „Ani sensu, ani kadensu”?

Autor: Edyta Ruszkowska Porad językowych udziela prof. zw. dr hab. Marek Ruszkowski – językoznawca, autor ponad 170 publikacji, w tym 10 książek, pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, rzeczoznawca podręczników szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Pytania do prof. Marka Ruszkowskiego prosimy przesyłać na adres: pik@wdk-kielce.pl (w tytule prosimy zaznaczyć „Porady językowe”).



Co znaczy powiedzenie: „Ani sensu, ani kadensu”?

„Kadens” to dawna nazwa „kadencji” w znaczeniu „intonacja opadająca w zdaniu” (najczęstsze znaczenie rzeczownika „kadencja” to „określony ustawą czas urzędowania obieralnego urzędnika lub organu”). W przytoczonym powiedzeniu wyraz „kadencja” ma znaczenie szersze i dotyczy formy wypowiedzi. Jeśli wypowiedź nie ma ani sensu, ani kadensu, to oznacza, że budzi zastrzeżenia zarówno pod względem treści (jest na przykład niezrozumiała), jak i formy. O tekście, który jest przejrzysty ze względu na treść i ma staranną formę, mówi się: „Jest kadencja i esencja”. Dawniej utwór literacki, który odznaczał się sprawnością formalną, ale miał ubogą treść, spotykał się z zarzutem: „Za wiele kadencji, za mało esencji”. Dzisiaj powiedzenia te wychodzą z użycia.