Wielki piec hutniczy w Kuźniakach

Autor: Barbara Jankowska-Piróg Kuźniaki to wieś w gminie Strawczyn, położona w województwie świętokrzyskim. Na trasie z Rudy Strawczyńskiej do Miniowa, w pobliżu rzeki Łososiny, tzw. Wiernej Rzeki, znajdują się ruiny wielkiego pieca hutniczego z lat 1782-1897.

Znajdujący się tam kiedyś wielki piec hutniczy należał do rodziny Radońskich. Na przestrzeni lat kilkakrotnie go modernizowano, zmieniali się też jego właściciele. W ostatnich latach funkcjonowania, gdy zakład był własnością spółki Kamiński-Grosman, otrzymał imię „Jadwiga”. Ostatnią rozbudowę przeszedł w 1890 r. Huta „Jadwiga” w II połowie XIX w. produkowała ok.1000 ton surówki rocznie. Z wytapianego w Kuźniakach żelaza produkowano m.in. kraty i balustrady.

Huta przestała działać w 1897 r. z powodu wyczerpania się zasobów miejscowej rudy żelaza. Zakład, w czasach swej świetności, zatrudniał kilkudziesięciu pracowników. W 1901 r. został częściowo rozebrany. Później w dawnych pomieszczeniach fabrycznych urządzono młyn wodny.

Wielki piec hutniczy w Kuźniakach był najmniejszym z ówczesnych wielkich pieców na ziemiach polskich. Dzisiejszy jego fragment jest zabytkiem techniki. Pozostałości zakładu wielkopiecowego zostały wpisane do rejestru zabytków 28 kwietnia 1984 r. pod Nr 1030.


Źródło:
Urząd Gminy w Strawczynie
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Kielcach